«Αγροδιατροφή – Πρωτογενής Παραγωγή και Μεταποίηση Γεωργικών Προϊόντων – Αλιεία – Υδατοκαλλιέργεια» του Αναπτυξιακού Ν.4887/22 συνολικού προϋπολογισμού 150 εκατ. €

Εισαγωγή

Προκηρύχθηκε ο β’ κύκλος του καθεστώτος «Αγροδιατροφή – Πρωτογενής Παραγωγή και Μεταποίηση Γεωργικών Προϊόντων – Αλιεία – Υδατοκαλλιέργεια». Στόχος του καθεστώτος είναι η ενίσχυση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων που αφορούν την πρωτογενή γεωργική παραγωγή, τη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του καθεστώτος για το 2026 ανέρχεται σε 150 εκατ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, τα 75 εκατ. ευρώ διατίθενται με τη μορφή φορολογικής απαλλαγής. Τα υπόλοιπα 75 εκατ. ευρώ αφορούν επιχορηγήσεις, επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης και επιδότηση του κόστους των νέων θέσεων εργασίας και χρηματοδοτούνται από τον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων.

Επιλέξιμοι Δικαιούχοι & Προϋποθέσεις συμμετοχής

Δικαιούχοι του καθεστώτος «Αγροδιατροφή – Πρωτογενής Παραγωγή και Μεταποίηση Γεωργικών Προϊόντων – Αλιεία – Υδατοκαλλιέργεια» είναι οι φορείς επενδύσεων που είναι εγκατεστημένοι ή διαθέτουν υποκατάστημα στην ελληνική επικράτεια κατά τον χρόνο έναρξης των εργασιών του επενδυτικού τους σχεδίου και έχουν μία από τις ακόλουθες νομικές μορφές:

Ειδικότερα, δικαιούχοι είναι:

• Εμπορικές εταιρείες (Α.Ε., Ε.Π.Ε., Ι.Κ.Ε., Ο.Ε., Ε.Ε. κ.λπ.),
• Συνεταιρισμοί,
• Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.Επ.), Αγροτικοί Συνεταιρισμοί (ΑΣ), Ομάδες Παραγωγών (Ο.Π.), Αστικοί Συνεταιρισμοί και Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις (Α.Ε.Σ.),
• Εταιρείες υπό συγχώνευση, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν ολοκληρώσει τις απαιτούμενες διαδικασίες δημοσιότητας πριν την έναρξη των εργασιών του επενδυτικού σχεδίου,
• Κοινοπραξίες που ασκούν εμπορική δραστηριότητα,
• Δημόσιες και δημοτικές επιχειρήσεις καθώς και οι θυγατρικές τους, εφόσον:
  • Δεν έχουν αναλάβει την εξυπηρέτηση δημόσιου σκοπού,
  • Δεν τους έχει ανατεθεί αποκλειστικά από το κράτος η παροχή υπηρεσιών,
  • Δεν επιχορηγείται η λειτουργία τους με δημόσιους πόρους κατά τη διάρκεια τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεών τους.

Στο καθεστώς εντάσσονται επενδυτικά σχέδια που αφορούν την πρωτογενή γεωργική παραγωγή και τη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων. Επιλέξιμα είναι επίσης τα καθετοποιημένα επενδυτικά σχέδια που συνδυάζουν την πρωτογενή παραγωγή με τη μεταποίηση και υλοποιούνται στην ίδια Περιφερειακή Ενότητα, με δύο διακριτές ενότητες.

Για να είναι μια επένδυση επιλέξιμη, πρέπει η δραστηριότητά της να περιλαμβάνεται στους επιλέξιμους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ), όπως αυτοί θα καθοριστούν από το Υπουργείο Ανάπτυξης. Σημειώνεται ότι, παρά την αναφορά της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας στον τίτλο του καθεστώτος, η συγκεκριμένη προκήρυξη δεν προβλέπει την ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων στους τομείς αυτούς.

Μη Επιλέξιμες Επιχειρήσεις (Εξαιρέσεις)

Από τη δυνατότητα ένταξης στο Καθεστώς εξαιρούνται ρητά οι εξής κατηγορίες επιχειρήσεων:

• Επιχειρήσεις υπό καθεστώς ανάκτησης ενισχύσεων, βάσει προηγούμενων αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (αρχή Deggendorf), κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης.
• Προβληματικές επιχειρήσεις, σύμφωνα με την παράγραφο 18 του άρθρου 2 του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού (Γ.Α.Κ.), με έλεγχο που πραγματοποιείται τόσο σε επίπεδο αιτούσας επιχείρησης όσο και σε επίπεδο ομίλου.
• Επιχειρήσεις που έχουν μετεγκαταστήσει ή αρνούνται να δεσμευτούν ότι δεν θα μετεγκαταστήσουν την επιχειρηματική εγκατάσταση στην οποία πρόκειται να υλοποιηθεί η αρχική επένδυση:
  • Εάν η μετεγκατάσταση έλαβε χώρα εντός των δύο (2) ετών πριν από την υποβολή της αίτησης ή
  • Εάν αρνούνται να δεσμευτούν ότι δεν θα μεταφέρουν την εγκατάσταση σε άλλο κράτος-μέλος της Ε.Ε. για διάστημα τουλάχιστον δύο (2) ετών μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης.
• Επιχειρήσεις που υλοποιούν επενδυτικά έργα για λογαριασμό του Δημοσίου, τα οποία προκύπτουν από συμβάσεις εκτέλεσης έργου, παραχώρησης ή παροχής υπηρεσιών.
• Επιχειρήσεις σε βάρος των οποίων εκκρεμεί, κατά την υποβολή της αίτησης επενδυτικού σχεδίου, ανάκτηση ενισχύσεων.
• Επιχειρήσεις σε βάρος των οποίων έχουν επιβληθεί κυρώσεις για παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας (άρθρο 40 του ν. 4488/2017 (Α’ 137), περί αποκλεισμού δυνητικών δικαιούχων από καθεστώς ενίσχυσης).

Οι μορφές επενδυτικών σχεδίων που χρηματοδοτούνται είναι:

1. Ίδρυση νέας παραγωγικής μονάδας
2. Επέκταση της παραγωγής υφιστάμενης εγκατάστασης: την επέκταση της παραγωγικής ικανότητας υφιστάμενης εγκατάστασης (μονάδας)
3. Την διαφοροποίηση της παραγωγής υφιστάμενης εγκατάστασης (μονάδας): Αυτή η μορφή επένδυσης περιλαμβάνει την εισαγωγή νέων προϊόντων ή υπηρεσιών, τα οποία δεν έχουν παραχθεί ή παρασχεθεί ποτέ στο παρελθόν από τη συγκεκριμένη εγκατάσταση, με τον όρο, ότι οι ενισχυόμενες δαπάνες υπερβαίνουν τουλάχιστον κατά διακόσια τοις εκατό (200%) τη λογιστική αξία των στοιχείων ενεργητικού που χρησιμοποιούνται εκ νέου, όπως η αξία αυτή έχει καταγραφεί στο φορολογικό έτος, που προηγείται της αίτησης υπαγωγής του επενδυτικού σχεδίου
4. Θεμελιώδης αλλαγή παραγωγικής διαδικασίας: Επενδύσεις που αφορούν ριζικό εκσυγχρονισμό της παραγωγής. Για μεγάλες επιχειρήσεις υπάρχει πρόσθετη προϋπόθεση  οι επιλέξιμες δαπάνες πρέπει να υπερβαίνουν τις αποσβέσεις των 3 τελευταίων φορολογικών ετών των στοιχείων του ενεργητικού, τα οποία συνδέονται με τη δραστηριότητα που πρόκειται να εκσυγχρονιστεί. Αν δεν αποτυπώνονται σαφώς οι συνδεόμενες με τη δραστηριότητα αποσβέσεις των στοιχείων του ενεργητικού, θεωρείται ότι δεν πληρείται η ως άνω προϋπόθεση.
5. Απόκτηση στοιχείων ενεργητικού εγκατάστασης που έχει κλείσει ή θα είχε κλείσει εάν δεν είχε αγοραστεί. Η δυνατότητα αυτή αφορά μόνο μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η απλή εξαγορά μετοχών μιας επιχείρησης δεν θεωρείται αρχική επένδυση.

Βασική Προϋπόθεση Συμμετοχής για τους Δυνητικούς Δικαιούχους – Χαρακτήρας Κινήτρου

Οι ενισχύσεις που χορηγούνται μέσω του παρόντος καθεστώτος έχουν χαρακτήρα κινήτρου, μόνο εφόσον ο επενδυτής έχει υποβάλει γραπτή αίτηση υπαγωγής πριν από την έναρξη των εργασιών του επενδυτικού σχεδίου. Η υποβολή της αίτησης πριν από οποιαδήποτε δεσμευτική ενέργεια αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιλεξιμότητα της επένδυσης.

Εάν οι εργασίες του επενδυτικού σχεδίου έχουν ξεκινήσει πριν από την υποβολή της αίτησης, η αίτηση απορρίπτεται. Ακόμη και αν έχει ήδη εκδοθεί απόφαση υπαγωγής, αυτή μπορεί να ανακληθεί, ανεξάρτητα από το στάδιο υλοποίησης της επένδυσης, εφόσον διαπιστωθεί ότι η έναρξη των εργασιών προηγήθηκε της αίτησης.

Ως έναρξη εργασιών θεωρείται το πρώτο χρονικά γεγονός μεταξύ της έναρξης των κατασκευαστικών εργασιών και της ανάληψης οποιασδήποτε νομικά δεσμευτικής υποχρέωσης, όπως η παραγγελία εξοπλισμού ή άλλη ενέργεια που καθιστά την επένδυση μη αναστρέψιμη.

Αντίθετα, η αγορά γης και οι προπαρασκευαστικές ενέργειες, όπως η έκδοση αδειών και η εκπόνηση μελετών σκοπιμότητας, δεν θεωρούνται έναρξη εργασιών. Στις περιπτώσεις εξαγοράς εγκατάστασης, ως έναρξη εργασιών θεωρείται η απόκτηση των στοιχείων ενεργητικού που συνδέονται άμεσα με την εγκατάσταση.

Προϋπολογισμός έργου, ύψος και ένταση Ενίσχυσης

Το ελάχιστο ύψος των επενδυτικών σχεδίων διαμορφώνεται με βάση το μέγεθος της επιχείρησης ή τον τύπο του φορέα που υποβάλλει την πρόταση. Συγκεκριμένα, οι απαιτήσεις είναι οι εξής:

• Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, το κατώτατο όριο επένδυσης ορίζεται στο 1.000.000€. Αυτό σημαίνει ότι τα σχέδια με μικρότερο προϋπολογισμό δεν γίνονται δεκτά για χρηματοδότηση στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος.
• Οι μεσαίες επιχειρήσεις πρέπει να υποβάλουν επενδυτικά σχέδια με ελάχιστο ποσό 500.000€, ώστε να πληρούν τα κριτήρια συμμετοχής.
• Οι μικρές επιχειρήσεις έχουν ως όριο τα 250.000€, ενώ οι πολύ μικρές επιχειρήσεις πρέπει να προτείνουν έργα ύψους τουλάχιστον 100.000€.
• Ιδιαίτερη πρόνοια υπάρχει για τους φορείς κοινωνικής οικονομίας όπως οι Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.Επ.), οι Αγροτικοί και Αστικοί Συνεταιρισμοί, οι Ομάδες Παραγωγών και οι Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις, οι οποίοι μπορούν να υποβάλουν επενδυτικά σχέδια από 50.000€ και άνω.

Παράλληλα, τα ποσοστά ενίσχυσης των επιλέξιμων δαπανών καθορίζονται βάσει των ανώτατων ορίων που προβλέπει ο Χάρτης Περιφερειακών Ενισχύσεων και φαίνεται παρακάτω:

Οι εντάσεις διαμορφώνονται με βάση το μέγεθος της επιχείρησης και την περιοχή όπου πραγματοποιείται η επένδυση. Ο βασικός διαχωρισμός γίνεται ως εξής:

Ειδικοί κανόνες ανά κίνητρο

• Για πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, όλα τα κίνητρα εκτός της επιχορήγησης δίνονται στο μέγιστο ποσοστό του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων (ΧΠΕ).
• Η επιχορήγηση, όμως, δίνεται στο 80% του μέγιστου ποσοστού του ΧΠΕ

Για ειδικές περιπτώσεις επενδυτικών σχεδίων η επιχορήγηση μπορεί να ανέλθει στο 90% και στο 100% του ανώτατου ποσοστού του ΧΠΕ.

Για μεγάλες επιχειρήσεις

• Τα κίνητρα δίνονται στο 80% του ανώτατου ορίου, εκτός από τις ειδικές περιπτώσεις επενδυτικών σχεδίων, όπου μπορούν να φτάσουν το 100% του μέγιστου ποσοστού του ΧΠΕ.

Ενισχύσεις για ειδικές περιπτώσεις επενδυτικών σχεδίων

Αυξημένα ποσοστά ισχύουν για επενδυτικά σχέδια που:

• Υλοποιούνται σε ορεινές περιοχές (εκτός αστικών συγκροτημάτων Αττικής),
• Βρίσκονται κοντά στα σύνορα (μέχρι 30 χλμ),
• Βρίσκονται σε μικρά νησιά με λιγότερους από 3.100 κατοίκους,
• Αφορούν επαναλειτουργία ανενεργή βιομηχανικής μονάδας, υπό την προϋπόθεση ότι ο πάγιος εξοπλισμός της παλιάς μονάδας καλύπτει τουλάχιστον το 50% του κόστους της επένδυσης.

Ειδικοί κανόνες για την πρωτογενή γεωργική παραγωγή

Για τα επενδυτικά σχέδια πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής εφαρμόζονται διαφορετικά ποσοστά ενίσχυσης και όχι ο Χάρτης Περιφερειακών Ενισχύσεων.

Το ανώτατο ποσοστό ενίσχυσης ανέρχεται:

• σε 50% των επιλέξιμων δαπανών για επενδύσεις που πραγματοποιούνται σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας, εκτός της Αττικής,
• σε 40% για επενδύσεις που πραγματοποιούνται στην Περιφέρεια Αττικής,
• έως 60% για επενδύσεις που υλοποιούνται από γεωργούς ηλικίας έως 40 ετών ή πραγματοποιούνται σε μικρά νησιά του Αιγαίου, δηλαδή σε όλα τα νησιά εκτός από την Κρήτη και την Εύβοια.

Το ανώτατο ποσό ενίσχυσης για επενδυτικά σχέδια πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 600.000€ ανά επενδυτικό σχέδιο και ανά επιχείρηση.

Ανώτατο όριο χρηματοδότησης

Το ανώτατο ποσό ενίσχυσης που μπορεί να λάβει κάθε επενδυτικό σχέδιο είναι ως 20.000.000€. Για τα επενδυτικά σχέδια πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής, το ανώτατο ποσό ενίσχυσης ανέρχεται σε 600.000€ ανά επενδυτικό σχέδιο και ανά επιχείρηση.

Είδη Ενισχύσεων

Στα επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στο παρόν καθεστώς παρέχονται τα ακόλουθα είδη ενισχύσεων:

• Φορολογική απαλλαγή, δηλαδή απαλλαγή από την καταβολή φόρου εισοδήματος επί των κερδών της επιχείρησης, έως το ύψος της εγκεκριμένης ενίσχυσης.
• Επιχορήγηση, δηλαδή δωρεάν χρηματική ενίσχυση από το Δημόσιο για την κάλυψη μέρους των επιλέξιμων δαπανών του επενδυτικού σχεδίου.
• Επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), η οποία αφορά την κάλυψη μέρους των δόσεων για την απόκτηση καινούργιου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού. Η επιδότηση μπορεί να παρέχεται για διάστημα έως επτά έτη μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης.
• Επιδότηση του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης, η οποία αφορά την κάλυψη μέρους του μισθολογικού κόστους των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται στο πλαίσιο της επένδυσης και δεν ενισχύονται από άλλο πρόγραμμα.

Η φορολογική απαλλαγή, η επιχορήγηση και η επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης μπορούν να παρέχονται μεμονωμένα ή συνδυαστικά, σύμφωνα με τους ειδικούς περιορισμούς της προκήρυξης. Η επιδότηση του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης παρέχεται αυτοτελώς.

Για τις μεγάλες επιχειρήσεις προβλέπονται όλα τα παραπάνω κίνητρα, εκτός από την επιχορήγηση. Επιπλέον, για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, στο μέρος του σχεδίου που αφορά συμβατική επένδυση, επιλέγεται είτε η επιχορήγηση είτε η φορολογική απαλλαγή και δεν επιτρέπεται ο συνδυασμός των δύο.

Βασικές κατηγορίες Επιλέξιμων Δαπανών περιφερειακών ενισχύσεων

Οι επιλέξιμες δαπάνες των επενδυτικών σχεδίων, για τις οποίες χορηγούνται περιφερειακές ενισχύσεις, περιλαμβάνουν τις ακόλουθες βασικές κατηγορίες:

1. Επενδυτικές Δαπάνες σε Ενσώματα Στοιχεία Ενεργητικού

Αφορούν κυρίως τα παρακάτω:

• Κτιριακές εγκαταστάσεις: Περιλαμβάνονται δαπάνες για κατασκευή, επέκταση και εκσυγχρονισμό κτιρίων, ειδικών και βοηθητικών εγκαταστάσεων, διαμορφώσεις περιβάλλοντος χώρου, καθώς και έργα προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία.
  • Περιορισμός: Οι κτιριακές δαπάνες δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 45% του συνολικού κόστους των ενισχυόμενων δαπανών περιφερειακού χαρακτήρα. Το ποσοστό αυξάνεται σε 60% για επενδυτικά σχέδια φυτικής παραγωγής σε θερμοκήπια και σε 80% για επενδύσεις που υλοποιούνται σε διατηρητέα κτίρια.
• Αγορά υφιστάμενων παγίων στοιχείων (Μόνο για ΜμΕ): Δίνεται η δυνατότητα χρηματοδότησης αγοράς κτιρίων, μηχανημάτων και εξοπλισμού από κλεισμένες (ανενεργές) επιχειρηματικές εγκαταστάσεις, υπό σωρευτικές προϋποθέσεις:
  • Η εγκατάσταση να έχει κλείσει ή να επρόκειτο να κλείσει εάν δεν είχε αγοραστεί.
  • Η αγορά να πραγματοποιείται από τρίτο πρόσωπο που δεν συνδέεται με τον αγοραστή, με εξαίρεση ειδικές περιπτώσεις ανάληψης μικρής επιχείρησης από μέλος της οικογένειας ή εργαζόμενό της.
  • Η συναλλαγή να γίνεται σε τιμές αγοράς και να αφαιρείται οποιαδήποτε προηγούμενη επιχορήγηση στα ίδια στοιχεία.
• Καινούργια μηχανήματα και εξοπλισμός: Περιλαμβάνει αγορά και εγκατάσταση νέου τεχνολογικού εξοπλισμού, μεταφορικά μέσα εντός μονάδας και τεχνικές εγκαταστάσεις.
• Leasing μηχανημάτων (Χρηματοδοτική μίσθωση): Επιλέξιμα θεωρούνται τα μισθώματα leasing για καινούργιο εξοπλισμό, με βασική προϋπόθεση ότι με τη λήξη της μίσθωσης η κυριότητα του εξοπλισμού θα περάσει στον επενδυτή.
• Εκσυγχρονισμός ειδικών εγκαταστάσεων: Ενισχύονται επίσης δαπάνες που αφορούν εκσυγχρονισμό εξειδικευμένων παραγωγικών ή μηχανολογικών εγκαταστάσεων, που δεν σχετίζονται άμεσα με κτιριακές υποδομές.
• Παγολεκάνες: Είναι επιλέξιμες για μονάδες αξιοποίησης γάλακτος και παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων.

2. Επενδυτικές Δαπάνες σε Άυλα Στοιχεία Ενεργητικού

Επιλέξιμες θεωρούνται οι δαπάνες που αφορούν την τεχνολογική αναβάθμιση, την οργάνωση και τη βελτίωση της λειτουργίας της επιχείρησης.

Ειδικότερα, περιλαμβάνονται:

• Μεταφορά τεχνολογίας: Δαπάνες για την αγορά δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, αδειών εκμετάλλευσης, ευρεσιτεχνιών, τεχνογνωσίας και μη κατοχυρωμένων τεχνικών γνώσεων.
• Συστήματα διασφάλισης και ελέγχου ποιότητας: Δαπάνες για συστήματα πιστοποίησης, λογισμικό, καθώς και συστήματα οργάνωσης και εσωτερικής λειτουργίας της επιχείρησης. Δεν είναι επιλέξιμες οι δαπάνες που αφορούν τη συμμόρφωση με υποχρεωτικά πρότυπα.

Για να θεωρηθούν επιλέξιμες οι άυλες δαπάνες, πρέπει να πληρούνται σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

1. Αποκλειστική χρήση: Να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά στην επιχειρηματική εγκατάσταση που λαμβάνει την ενίσχυση.
2. Σύνδεση με την επένδυση: Να παραμένουν συνδεδεμένες με το επενδυτικό σχέδιο και να διατηρούνται στα πάγια της επιχείρησης για όλο το διάστημα τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων.
3. Αποσβεστέα στοιχεία: Να καταχωρίζονται ως αποσβεστέα στοιχεία του ενεργητικού της επιχείρησης.
4. Αγορά από ανεξάρτητους τρίτους: Να αγοράζονται με όρους αγοράς από προμηθευτές που δεν συνδέονται με τον φορέα της επένδυσης.

Ποσοστιαίος περιορισμός:

• Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, οι δαπάνες για άυλα στοιχεία ενεργητικού δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 30% του συνόλου των ενισχυόμενων δαπανών περιφερειακού χαρακτήρα.
• Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το αντίστοιχο ανώτατο ποσοστό ανέρχεται σε 50%.

3. Μισθολογικό Κόστος Νέων Θέσεων Εργασίας

Επιλέξιμο είναι το μισθολογικό κόστος των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται ως άμεσο αποτέλεσμα της αρχικής επένδυσης. Το κόστος υπολογίζεται για διάστημα δύο ετών από τη δημιουργία κάθε θέσης.

Η συγκεκριμένη δαπάνη ενισχύεται αυτοτελώς και δεν μπορεί να συνδυαστεί με τις δαπάνες για ενσώματα ή άυλα στοιχεία ενεργητικού. Παράλληλα, η επένδυση πρέπει να οδηγεί σε πραγματική αύξηση της απασχόλησης σε σχέση με το προηγούμενο δωδεκάμηνο.

Οι νέες θέσεις εργασίας πρέπει να καλυφθούν εντός τριών ετών από την ολοκλήρωση και την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης και να διατηρηθούν για τουλάχιστον πέντε έτη στις μεγάλες, τέσσερα έτη στις μεσαίες και τρία έτη στις μικρές επιχειρήσεις.

Ειδικοί περιορισμοί για την Πρωτογενή Γεωργική Παραγωγή

Για τα επενδυτικά σχέδια πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής εφαρμόζονται ορισμένες διαφοροποιήσεις. Δεν είναι επιλέξιμες η αγορά υφιστάμενων παγίων εγκατάστασης, ο εκσυγχρονισμός ειδικών εγκαταστάσεων που δεν αφορούν κτίρια και οι δαπάνες μεταφοράς τεχνολογίας.

Επιπλέον, στα επενδυτικά σχέδια φυτικής παραγωγής, οι δαπάνες για γεωργικούς ελκυστήρες και καλλιεργητικά παρελκόμενα δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 40% του συνολικού ενισχυόμενου κόστους.

Βασικές κατηγορίες Επιλέξιμων Δαπανών εκτός περιφερειακών ενισχύσεων

Οι δαπάνες εκτός περιφερειακών ενισχύσεων ακολουθούν διαφορετικούς όρους και ποσοστά ενίσχυσης. Αφορούν τα επενδυτικά σχέδια μεταποίησης γεωργικών προϊόντων, καθώς και το τμήμα της μεταποίησης στα καθετοποιημένα επενδυτικά σχέδια. Δεν εφαρμόζονται στο μέρος του σχεδίου που αφορά την πρωτογενή γεωργική παραγωγή.

Στη συγκεκριμένη κατηγορία περιλαμβάνονται οι ακόλουθες δαπάνες:

Συμβουλευτικές υπηρεσίες προς ΜμΕ: Αφορούν μελέτες και αμοιβές εξωτερικών συμβούλων για επενδυτικά σχέδια νέων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Δεν περιλαμβάνονται υπηρεσίες τακτικού ή επαναλαμβανόμενου χαρακτήρα, όπως οι συνήθεις φορολογικές, νομικές ή διαφημιστικές υπηρεσίες.

Μέτρα ενεργειακής απόδοσης: Επιλέξιμες είναι οι πρόσθετες επενδυτικές δαπάνες που απαιτούνται για την επίτευξη υψηλότερου επιπέδου ενεργειακής απόδοσης, εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια. Δαπάνες που δεν συνδέονται άμεσα με τον στόχο αυτό δεν θεωρούνται επιλέξιμες. Επίσης, δεν ενισχύονται επενδύσεις που πραγματοποιούνται αποκλειστικά για τη συμμόρφωση με ενωσιακά πρότυπα τα οποία έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ.

Εγκατάσταση αποδοτικών συστημάτων τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης: Περιλαμβάνονται δαπάνες για την κατασκευή, την επέκταση ή την αναβάθμιση ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης. Εάν το σύστημα δεν καθίσταται πλήρως αποδοτικό με τις αρχικές εργασίες, οι πρόσθετες παρεμβάσεις πρέπει να ξεκινήσουν εντός τριών ετών από την έναρξη των ενισχυόμενων εργασιών στο δίκτυο διανομής.

Συμμετοχή ΜμΕ σε εμπορικές εκθέσεις: Επιλέξιμες είναι οι δαπάνες μίσθωσης, εγκατάστασης και διαχείρισης περιπτέρου για τη συμμετοχή της επιχείρησης σε εμπορική έκθεση.

Επενδυτικές ενισχύσεις προς ΜμΕ: Περιλαμβάνονται δαπάνες για ενσώματα και άυλα στοιχεία ενεργητικού, καθώς και το μισθολογικό κόστος των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται άμεσα από την επένδυση, υπολογιζόμενο για περίοδο δύο ετών.

Σε αντίθεση με το προηγούμενο καθεστώς, η παρούσα προκήρυξη δεν περιλαμβάνει στις δαπάνες εκτός περιφερειακών ενισχύσεων την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας, τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία, την επαγγελματική κατάρτιση ή την πρόσληψη εργαζομένων σε μειονεκτική θέση και εργαζομένων με αναπηρία.

Μη Επιλέξιμες Δαπάνες

Δεν θεωρούνται επιλέξιμες οι ακόλουθες δαπάνες:

• Τα λειτουργικά έξοδα της επένδυσης και γενικότερα κάθε είδους λειτουργική δαπάνη.
• Η αγορά επίπλων και σκευών γραφείου, εκτός εάν αποτελούν βασικό μέρος του παραγωγικού εξοπλισμού.
• Η αγορά επιβατικών αυτοκινήτων έως έξι θέσεων.
• Η αγορά οικοπέδων, γηπέδων και αγροτεμαχίων. Σε περίπτωση αγοράς κτιριακών εγκαταστάσεων, δεν ενισχύεται το μέρος της δαπάνης που αντιστοιχεί στην αξία του οικοπέδου.
• Η εισφορά ακινήτων, μηχανημάτων ή άλλων πάγιων στοιχείων στο εταιρικό κεφάλαιο.
• Η ανέγερση ή επέκταση κτιριακών εγκαταστάσεων σε γήπεδο που δεν ανήκει στον φορέα της επένδυσης, εκτός εάν το γήπεδο έχει παραχωρηθεί από το Δημόσιο ή φορέα της Γενικής Κυβέρνησης, έχει μισθωθεί από δημόσιο ή ιδιωτικό φορέα ή έχει αποκτηθεί δικαίωμα επιφανείας.

Στην περίπτωση μίσθωσης ή δικαιώματος επιφανείας, η διάρκειά τους πρέπει να καλύπτει την περίοδο τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων και επιπλέον τέσσερα έτη από την πιστοποιημένη ημερομηνία ολοκλήρωσης της επένδυσης. Η μίσθωση μπορεί να έχει συναφθεί και με ιδιωτικό συμφωνητικό, εφόσον δηλωθεί ηλεκτρονικά στην Α.Α.Δ.Ε. και μεταγραφεί στο αρμόδιο Υποθηκοφυλακείο ή καταχωριστεί στο Κτηματολόγιο.

Για τα επενδυτικά σχέδια πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής ισχύουν και πρόσθετες μη επιλέξιμες δαπάνες, σύμφωνα με το ειδικό θεσμικό πλαίσιο του τομέα.

Βαθμολογούμενα Κριτήρια

Τα βαθμολογούμενα κριτήρια του καθεστώτος «Αγροδιατροφή – Πρωτογενής Παραγωγή και Μεταποίηση Γεωργικών Προϊόντων – Αλιεία – Υδατοκαλλιέργεια» χωρίζονται σε τέσσερις ομάδες. Η συνολική βαθμολογία ανέρχεται σε 100 βαθμούς, ενώ για να μπορεί ένα επενδυτικό σχέδιο να συμπεριληφθεί στους πίνακες κατάταξης πρέπει να συγκεντρώνει τουλάχιστον 50 βαθμούς.

Ομάδα Α: Αξιολόγηση Ωριμότητας του επενδυτικού σχεδίου (βαθμολογία 0-40)

Εξετάζονται στοιχεία που αποδεικνύουν την ετοιμότητα της επένδυσης για υλοποίηση, όπως:

• η άμεση διαθεσιμότητα του τόπου εγκατάστασης,
• η υποβολή αίτησης για περιβαλλοντική αδειοδότηση,
• η υποβολή αίτησης για προέγκριση ή έκδοση οικοδομικής άδειας,
• η υποβολή αίτησης για άδεια εγκατάστασης,
• η εγκατάσταση της επένδυσης σε οργανωμένο χώρο υποδοχής ή εκτός οργανωμένου χώρου.

Υψηλότερη βαθμολογία λαμβάνουν τα σχέδια που υλοποιούνται σε οργανωμένους χώρους υποδοχής, όπως ΒΙ.ΠΕ., ΒΙΟ.ΠΑ., τεχνολογικά πάρκα και ζώνες καινοτομίας.

Ομάδα Β: Αξιολόγηση Χρηματοοικονομικών Στοιχείων του Φορέα (βαθμολογία 0-25)

Η αξιολόγηση βασίζεται στα οικονομικά στοιχεία του φορέα της επένδυσης και πραγματοποιείται με τη χρήση χρηματοοικονομικών δεικτών.

Για τον υπολογισμό των δεικτών λαμβάνεται υπόψη η μέση τιμή των οικονομικών στοιχείων των δύο τελευταίων κλεισμένων διαχειριστικών χρήσεων. Για να βαθμολογηθεί το επενδυτικό σχέδιο στην ομάδα αυτή, ο φορέας πρέπει να έχει κύκλο εργασιών άνω των 100.000€ κατά την τελευταία κλεισμένη χρήση.

Στην περίπτωση νέου φορέα, η αξιολόγηση μπορεί να βασιστεί στα οικονομικά στοιχεία των μετόχων ή εταίρων του, σύμφωνα με τις ειδικότερες προϋποθέσεις της προκήρυξης.

Ομάδα Γ: Αξιολόγηση Στοιχείων Βιώσιμης Ανάπτυξης (βαθμολογία 0-20)

Η βαθμολογία της Ομάδας Γ βασίζεται σε κριτήρια που συνδέονται άμεσα με τον αγροδιατροφικό χαρακτήρα της επένδυσης και ειδικότερα:

• Παραγωγή ή τυποποίηση προϊόντων βάσει προτύπων: Αξιολογείται η παραγωγή προϊόντων Προστατευμένης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), Προστατευμένης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ) ή Εγγυημένων Παραδοσιακών Ιδιότυπων Προϊόντων (ΕΠΙΠ). Βαθμολογείται επίσης η τεκμηριωμένη πρόθεση του φορέα να ενταχθεί στα αντίστοιχα πρότυπα.
• Βιολογικά προϊόντα: Αξιολογείται η παραγωγή ή η πρόθεση παραγωγής και τυποποίησης πιστοποιημένων βιολογικών προϊόντων.
• Δείκτης εξωστρέφειας: Υπολογίζεται ο μέσος όρος του ποσοστού εξαγωγών της επιχείρησης κατά τις δύο τελευταίες κλεισμένες διαχειριστικές χρήσεις πριν από την υποβολή της αίτησης. Όσο υψηλότερο είναι το ποσοστό των εξαγωγών, τόσο μεγαλύτερη είναι η βαθμολογία.

Ομάδα Δ: Αξιολόγηση Αύξησης της Απασχόλησης (βαθμολογία 0-15)

Η βαθμολογία της ομάδας αυτής προκύπτει από τις νέες μόνιμες θέσεις εξαρτημένης εργασίας που προβλέπεται να δημιουργηθούν μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης, σε σχέση με το συνολικό επιλέξιμο κόστος του επενδυτικού σχεδίου.

Όσο περισσότερες νέες θέσεις εργασίας δημιουργεί η επένδυση σε σχέση με το ύψος του προϋπολογισμού της, τόσο υψηλότερη είναι η βαθμολογία.

Περίοδος, τρόπος υποβολής και διάρκεια υλοποίησης επενδυτικών σχεδίων

Η περίοδος υποβολής αιτήσεων για την υπαγωγή επενδυτικών σχεδίων στο παρόν καθεστώς ξεκινά στις 3 Αυγούστου 2026 και ολοκληρώνεται στις 30 Νοεμβρίου 2026. Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Αναπτυξιακών Νόμων (ΠΣ-Αν).

Οι αιτήσεις για όλα τα επενδυτικά σχέδια υποβάλλονται στη Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης. Επομένως, στο συγκεκριμένο καθεστώς δεν προβλέπεται η ξεχωριστή υποβολή επενδυτικών σχεδίων στη Διεύθυνση Ιδιωτικών Επενδύσεων του Τομέα Μακεδονίας – Θράκης.

Η προθεσμία ολοκλήρωσης κάθε επενδυτικού σχεδίου καθορίζεται στην απόφαση υπαγωγής. Μπορεί να παραταθεί μία φορά, για διάστημα έως δύο έτη, εφόσον το σχετικό αίτημα υποβληθεί ηλεκτρονικά πριν από τη λήξη της αρχικής προθεσμίας και έχει υλοποιηθεί το απαιτούμενο ποσοστό του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου της επένδυσης. Παράταση μπορεί επίσης να χορηγηθεί για λόγους ανωτέρας βίας, για χρονικό διάστημα ίσο με την περίοδο της διακοπής ή της καθυστέρησης, εφόσον το αίτημα υποβληθεί εμπρόθεσμα και συνοδεύεται από την απαιτούμενη τεκμηρίωση.

Για περισσότερες πληροφορίες, αναφορικά με το νέο Καθεστώτος ενίσχυσης – Αγροδιατροφή – Πρωτογενής Παραγωγή και Μεταποίηση Γεωργικών Προϊόντων – Αλιεία – Υδατοκαλλιέργεια του ανανεωμένου Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022 και τον προγραμματισμό των επενδυτικών σας σχεδίων  μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στα τηλ. 231 0 552000 & 210 9580000 & στο email [email protected].