Ενίσχυση Μεσαίων και Μεγάλων Επιχειρήσεων σε τομείς Στρατηγικών Τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP) και Άμυνας & Ασφάλειας (Defence) προϋπολογισμού 120 εκ. ευρώ

Εισαγωγή

Η προδημοσίευση της δράσης «ΕΝΙΣΧΥΣΗ Μεσαίων και Μεγάλων Επιχειρήσεων σε τομείς Στρατηγικών Τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP) και Άμυνας & Ασφάλειας (Defence)» δίνει ήδη το βασικό πλαίσιο ενός σημαντικού χρηματοδοτικού εργαλείου για μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις που σχεδιάζουν να υλοποιήσουν επενδύσεις σε τομείς υψηλής στρατηγικής σημασίας.

Η Δράση θα υλοποιηθεί με πόρους του Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα» του ΕΣΠΑ 2021 – 2027 συνολικού  ύψους 120.000.000€  για το σύνολο της Χώρας πλην της Περιφέρειας Αττικής και θα αφορά επενδυτικά σχέδια που συνδέονται με κρίσιμες τεχνολογίες της πλατφόρμας STEP – Strategic Technologies for Europe Platform, καθώς και με τεχνολογίες άμυνας και ασφάλειας. Κεντρικός στόχος είναι η στήριξη της ανάπτυξης και της παραγωγής κρίσιμων τεχνολογιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η ενίσχυση των αντίστοιχων αλυσίδων αξίας, η προώθηση βιομηχανικών και αμυντικών ικανοτήτων διττής χρήσης, καθώς και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Πιο συγκεκριμένα, η δράση εστιάζει στους ακόλουθους άξονες:

• Ψηφιακές τεχνολογίες και καινοτομία στον τομέα της υπερπροηγμένης τεχνολογίας.
• Καθαρές και αποδοτικές τεχνολογίες ως προς τη χρήση των πόρων.
• Βιοτεχνολογίες.
• Εφαρμογή καινοτομιών και παραγωγή προϊόντων αμυντικής βιομηχανίας.
• Ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
• Ανάπτυξη και παραγωγή συστημάτων και τεχνολογιών διττής χρήσης, δηλαδή λύσεων που μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο σε πολιτικές όσο και σε αμυντικές εφαρμογές.
• Δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης.

Σημαντική προϋπόθεση της δράσης είναι ότι το επενδυτικό σχέδιο θα πρέπει να αφορά αρχική επένδυση που δημιουργεί νέα οικονομική δραστηριότητα και να υλοποιείται σε συγκεκριμένη περιοχή εκτός της Περιφέρειας Αττικής.

Ως αρχική επένδυση που δημιουργεί νέα οικονομική δραστηριότητα νοείται, ενδεικτικά, η επένδυση σε ενσώματα ή άυλα στοιχεία ενεργητικού που αφορά:

1. τη δημιουργία νέας εγκατάστασης, ή
2. τη διαφοροποίηση της δραστηριότητας υφιστάμενης εγκατάστασης, υπό την προϋπόθεση ότι η νέα δραστηριότητα δεν είναι ίδια ή παρεμφερής με εκείνη που ασκούνταν προηγουμένως στην εγκατάσταση.

Επιλέξιμη μπορεί επίσης να θεωρηθεί η απόκτηση στοιχείων ενεργητικού εγκατάστασης που έχει κλείσει ή θα είχε κλείσει εάν δεν είχε αγοραστεί, υπό την προϋπόθεση ότι η νέα δραστηριότητα που θα ασκηθεί δεν είναι ίδια ή παρεμφερής με την προηγούμενη δραστηριότητα της εγκατάστασης.

Αντίθετα, η απλή απόκτηση μετοχών μιας επιχείρησης δεν θεωρείται αρχική επένδυση που δημιουργεί νέα οικονομική δραστηριότητα.

Σύμφωνα με τον Κανονισμό 2024/795, ως τεχνολογίες κρίσιμης σημασίας θεωρούνται οι τεχνολογίες που είτε εισάγουν στην εσωτερική αγορά ένα καινοτόμο, αναδυόμενο στοιχείο αιχμής με σημαντικό οικονομικό δυναμικό, είτε συμβάλλουν στη μείωση ή την πρόληψη στρατηγικών εξαρτήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Επιλέξιμοι Δικαιούχοι & Προϋποθέσεις συμμετοχής

Δικαιούχοι της δράσης είναι υφιστάμενες μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις που, πριν από την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης, πληρούν σωρευτικά τις ακόλουθες βασικές προϋποθέσεις:

1. Διαθέτουν ενεργό επιλέξιμο ΚΑΔ και υλοποιούν επενδυτικό σχέδιο που αφορά αποκλειστικά επιλέξιμους ΚΑΔ
2. Έχουν τουλάχιστον 1 Ετήσια Μονάδα Εργασίας (ΕΜΕ) κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος

Επιπλέον προϋποθέσεις:

• Το επενδυτικό σχέδιο πρέπει να διατηρηθεί στην περιοχή υλοποίησης για τουλάχιστον 5 έτη για μεγάλες επιχειρήσεις και 3 έτη για μεσαίες επιχειρήσεις μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης.
• Κατά τα 2 έτη πριν την αίτηση και για 2 έτη μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης (για τις μεγάλες επιχειρήσεις), ο δικαιούχος δεν πρέπει να έχει προβεί ούτε να προβεί σε μετεγκατάσταση της σχετικής επιχειρηματικής εγκατάστασης.
• Επενδυτικός χαρακτήρας – «Αρχική επένδυση» : Το επενδυτικό σχέδιο πρέπει να αφορά αποκλειστικά αρχική επένδυση που δημιουργεί νέα οικονομική δραστηριότητα, εκτός Περιφέρειας Αττικής, η οποία ορίζεται ως: δημιουργία νέας εγκατάστασης ή διαφοροποίηση υφιστάμενης εγκατάστασης, υπό την προϋπόθεση ότι η νέα δραστηριότητα δεν είναι ίδια ή παρεμφερής με την ήδη ασκούμενη, ή/και απόκτηση στοιχείων ενεργητικού από εγκατάσταση που έχει κλείσει ή θα έκλεινε χωρίς την αγορά της, υπό την προϋπόθεση ότι η νέα δραστηριότητα δεν ταυτίζεται ή δεν είναι παρεμφερής με την προηγούμενη δραστηριότητα της εγκατάστασης.

Η δράση καλύπτει επενδύσεις που εντάσσονται είτε στον πυλώνα STEP είτε στον πυλώνα Defence. Οι δραστηριότητες που αναφέρονται στην προδημοσίευση είναι ενδεικτικές και αποτυπώνουν το εύρος των τομέων που μπορούν να υποστηριχθούν.

Στον πυλώνα STEP, η έμφαση δίνεται σε τεχνολογίες υψηλής στρατηγικής σημασίας για την Ευρώπη. Ενδεικτικά, περιλαμβάνονται επενδύσεις σε ψηφιακές και βαθιές τεχνολογίες, όπως τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοασφάλεια, μικροηλεκτρονική, cloud και edge computing, ρομποτική, αυτοματισμούς, 5G και υπολογιστική υψηλών επιδόσεων. Παράλληλα, περιλαμβάνονται καθαρές και πράσινες τεχνολογίες, όπως ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αποθήκευση ενέργειας, υδρογόνο, ενεργειακή αποδοτικότητα, κυκλική οικονομία και ηλεκτροκίνηση.

Σημαντική θέση στον ίδιο πυλώνα έχουν και οι βιοτεχνολογίες και τεχνολογίες υγείας, όπως η βιοκατασκευή, η φαρμακευτική παραγωγή, τα βιολογικά φάρμακα, η ψηφιακή υγεία, η γεωργική βιοτεχνολογία και τα διαγνωστικά εργαλεία. Επιπλέον, μπορούν να ενταχθούν και αμυντικές τεχνολογίες, εφόσον συνδέονται με τους στόχους της πλατφόρμας STEP και τις σχετικές ευρωπαϊκές κατευθύνσεις.

Στον πυλώνα Defence, η δράση εστιάζει σε επενδυτικά σχέδια που ενισχύουν την αμυντική τεχνολογική και βιομηχανική βάση. Ενδεικτικά, περιλαμβάνονται δραστηριότητες κυβερνοάμυνας, ασφάλειας πληροφοριών, τεχνητής νοημοσύνης για αμυντικές εφαρμογές, αμυντικών δικτύων και συστημάτων C4ISR. Περιλαμβάνονται επίσης αυτόνομα συστήματα και drones, προηγμένοι αισθητήρες, ραντάρ, διαστημικές τεχνολογίες, ναυτικά και υποβρύχια συστήματα, αμυντική αεροπορία και συστήματα προστασίας κρίσιμων υποδομών.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις τεχνολογίες διττής χρήσης, δηλαδή σε λύσεις που μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο σε πολιτικές όσο και σε αμυντικές εφαρμογές. Στην κατηγορία αυτή μπορούν να ενταχθούν, μεταξύ άλλων, προηγμένα υλικά, ειδικές πιστοποιήσεις άμυνας και ασφάλειας, ενέργειες ένταξης σε αμυντικές αλυσίδες αξίας, επεξεργασία ειδικών υλικών και εφαρμογές προσθετικής κατασκευής, όπως το 3D printing.

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν επιχειρήσεις των οποίων ο κύριος ΚΑΔ ανήκει στους επιλέξιμους κλάδους της δράσης. Σύμφωνα με την προδημοσίευση, μπορεί επίσης να γίνει δεκτή τεκμηριωμένη δραστηριοποίηση σε επιλέξιμο δευτερεύοντα ΚΑΔ, εφόσον αυτή αποδεικνύεται επαρκώς.

Οι επιλέξιμες δραστηριότητες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα κλάδων, που συνδέονται κυρίως με:

• πληροφορική, ψηφιακές τεχνολογίες και τηλεπικοινωνίες,
• καθαρή ενέργεια, clean tech και περιβαλλοντικές δραστηριότητες,
• φαρμακευτική παραγωγή, βιοτεχνολογία και τεχνολογίες υγείας,
• άμυνα, μεταποίηση, τεχνολογίες διπλής χρήσης και υποστηρικτικές υπηρεσίες.

Επιχορηγούμενος Προϋπολογισμός Ύψος και ένταση ενίσχυσης

Ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός κάθε επενδυτικού σχεδίου μπορεί να κυμαίνεται από 2.000.000€ έως 6.000.000€. Επενδυτικά σχέδια με προϋπολογισμό μικρότερο των 2.000.000€ δεν θεωρούνται επιλέξιμα και δεν μπορούν να υποβληθούν.

Παράλληλα, ο συνολικός επιχορηγούμενος προϋπολογισμός δεν μπορεί να υπερβαίνει το διπλάσιο του υψηλότερου κύκλου εργασιών που πέτυχε η επιχείρηση σε μία από τις τρεις τελευταίες κλεισμένες διαχειριστικές χρήσεις πριν από την υποβολή της αίτησης. Σε κάθε περίπτωση, το ανώτατο ποσό δημόσιας ενίσχυσης δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 3.000.000€. Αν το επενδυτικό σχέδιο υπερβαίνει τα παραπάνω όρια, το επιπλέον ποσό μπορεί να συμπεριληφθεί στο συνολικό σχέδιο, αλλά θα καλυφθεί εξ ολοκλήρου από την επιχείρηση, ως ιδιωτική συμμετοχή. Παρότι το υπερβάλλον ποσό δεν επιχορηγείται, λαμβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο του συνολικού επενδυτικού σχεδίου.

Η δράση συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), και από το Ελληνικό Δημόσιο.

Η υλοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του επιχειρηματικού σχεδίου θα πρέπει να ολοκληρωθεί εντός είκοσι τεσσάρων (24) μηνών από την ημερομηνία ηλεκτρονικής κοινοποίησης της οριστικής έγκρισης της αίτησης χρηματοδότησης. Οι ενισχύσεις της δράσης θα χορηγηθούν στο πλαίσιο των άρθρων 14, 18 και 19 του Κανονισμού (ΕΕ) 651/2014, δηλαδή του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού.

Δεν χρηματοδοτούνται επενδύσεις που αφορούν:

• τον τομέα του χάλυβα, του λιγνίτη και του άνθρακα,
• τον τομέα των μεταφορών και τη συναφή υποδομή,
• ενισχύσεις για παραγωγή, αποθήκευση, μεταφορά, διανομή και υποδομές ενέργειας,
• τον τομέα των ευρυζωνικών δικτύων.

Τα ποσοστά ενίσχυσης διαφοροποιούνται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και την κατεύθυνση του επενδυτικού σχεδίου:

Ειδικά για τις δαπάνες προσωπικού, η ένταση ενίσχυσης ανέρχεται σε 100% και θα χορηγείται βάσει του Κανονισμού De Minimis (ΕΕ) 2023/2831.

Η συμμετοχή της επιχείρησης θα πρέπει να ανέρχεται σε τουλάχιστον 25% των επιλέξιμων δαπανών, είτε μέσω ιδίων πόρων είτε μέσω εξωτερικής χρηματοδότησης, χωρίς στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.

Τέλος, η ένταση ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα ανώτατα όρια που προβλέπει ο ισχύων Χάρτης Περιφερειακών Ενισχύσεων για την περιοχή όπου υλοποιείται η επένδυση. Σε κάθε περίπτωση, η μέγιστη δημόσια ενίσχυση παραμένει στα 3.000.000€.

Επιλέξιμες Δαπάνες

Ως ημερομηνία έναρξης επιλεξιμότητας δαπανών ορίζεται η ημερομηνία υποβολής της αίτησης

χρηματοδότησης. 

Προσοχή: Δεν είναι επιλέξιμες δαπάνες που σχετίζονται με την παραγωγή, επεξεργασία, μεταφορά, διανομή, αποθήκευση ή καύση ορυκτών καυσίμων.

Βαθμολογικά Κριτήρια

Η υποβολή των αιτήσεων χρηματοδότησης θα πραγματοποιείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ), χωρίς την ανάγκη φυσικού φακέλου. Η διαδικασία, οι προθεσμίες, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, οι υποχρεώσεις των δικαιούχων και τα αναλυτικά κριτήρια αξιολόγησης θα καθοριστούν στην επίσημη Αναλυτική Πρόσκληση της δράσης.

Η αξιολόγηση των προτάσεων θα πραγματοποιηθεί με τη μέθοδο της συγκριτικής αξιολόγησης. Αρχικά θα ελέγχεται η τήρηση των βασικών προϋποθέσεων συμμετοχής και στη συνέχεια οι προτάσεις θα βαθμολογούνται με βάση συγκεκριμένα κριτήρια που θα εξειδικευθούν στην πρόσκληση και τα παραρτήματά της.

Κατά τη διαδικασία αξιολόγησης προβλέπεται η διενέργεια διασταυρωτικών ελέγχων μέσω εθνικών βάσεων δεδομένων (όπως ΑΑΔΕ και ΕΡΓΑΝΗ), με στόχο την επαλήθευση των στοιχείων και την αποτροπή φαινομένων παρατυπιών ή απάτης σε βάρος του ενωσιακού προϋπολογισμού.

* Κάθε δικαιούχος δύναται να υποβάλει μία μόνο πρόταση χρηματοδότησης.

Τα ενδεικτικά κριτήρια αξιολόγησης αναμένεται να αφορούν τόσο την ετοιμότητα της επιχείρησης όσο και την ποιότητα του επενδυτικού σχεδίου. Μεταξύ άλλων, μπορεί να εξεταστούν η ωριμότητα της αδειοδότησης, η διαθεσιμότητα του χώρου εγκατάστασης, η οικονομική εικόνα της επιχείρησης, η εξασφάλιση της ιδιωτικής συμμετοχής, η σχέση του επιχορηγούμενου προϋπολογισμού με τον κύκλο εργασιών, η πληρότητα της περιγραφής του επενδυτικού σχεδίου και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Ειδικά για τα επενδυτικά σχέδια που εντάσσονται στον πυλώνα STEP, θα αξιολογείται επιπλέον η συνάφεια και η συμβολή του σχεδίου στους στρατηγικούς στόχους της πλατφόρμας STEP. Ενδεικτικά, θα εξετάζεται κατά πόσο το έργο συμβάλλει στην παραγωγή νέων τεχνολογιών στην Ευρώπη, στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής πρωτοπορίας και στη διάχυση τεχνολογίας στις ευρωπαϊκές αγορές. Παράλληλα, μπορεί να συνεκτιμηθούν οι δαπάνες επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας, η πνευματική ιδιοκτησία, οι ευρεσιτεχνίες, η μεταφορά τεχνογνωσίας και η εξωστρέφεια της επιχείρησης μέσω πωλήσεων αγαθών και υπηρεσιών στο εξωτερικό.

Αντίστοιχα, για τα επενδυτικά σχέδια που εντάσσονται στον πυλώνα Defence, θα αξιολογείται η συμβολή του έργου στην τεχνολογική και παραγωγική ενδυνάμωση της χώρας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της άμυνας. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στην ανάπτυξη νέων οικονομικών δραστηριοτήτων στον χώρο της άμυνας μέσω τεχνολογιών διττής χρήσης, στη συμμετοχή σε αμυντικές αλυσίδες αξίας, στην εμπλοκή σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και στην προσαρμογή της επιχείρησης σε δραστηριότητες που σχετίζονται με την άμυνα.

Περίοδος, τρόπος υποβολής και διάρκεια υλοποίησης επενδυτικών σχεδίων

Η περίοδος υποβολής των αιτήσεων χρηματοδότησης θα καθοριστεί στην επίσημη Υπουργική Απόφαση της Αναλυτικής Πρόσκλησης της δράσης.

Η προδημοσίευση της δράσης παρουσιάζει το γενικό πλαίσιο και τις βασικές κατευθύνσεις της επικείμενης πρόσκλησης, χωρίς να αποτελεί οριστική δέσμευση ως προς τους τελικούς όρους εφαρμογής. Συνεπώς, οι επιλέξιμοι ΚΑΔ και τα λοιπά στοιχεία της δράσης ενδέχεται να εξειδικευθούν ή να διαφοροποιηθούν κατά την έκδοση της επίσημης πρόσκλησης. Στο πλαίσιο αυτό, η δράση προβλέπει ένα ευρύ πεδίο επιλέξιμων δραστηριοτήτων στους τομείς της βιομηχανίας, της τεχνολογίας, της ενέργειας, της άμυνας και των υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως θα εξειδικευθούν στο τελικό θεσμικό πλαίσιο. Για τον έλεγχο επιλεξιμότητας ΚΑΔ και την προκαταρκτική εκτίμηση ένταξης στη δράση, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν απευθείας μαζί μας, ώστε να πραγματοποιείται εξατομικευμένη αξιολόγηση πριν την υποβολή της πρότασης.

Διευκρινίζεται ότι, με βάση το ισχύον πλαίσιο της προδημοσίευσης, οι όροι που παρουσιάζονται ενδέχεται να διαφοροποιηθούν κατά την έκδοση της τελικής πρόσκλησης, καθώς το αρμόδιο Υπουργείο και η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα» διατηρούν τη δυνατότητα προσαρμογής τους. Η τελική πρόσκληση θα καθορίσει αναλυτικά το σύνολο των προϋποθέσεων, των διαδικασιών και του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης των επενδυτικών σχεδίων.

Για περισσότερες πληροφορίες, αναφορικά με την προδημοσίευση της Δράσης  Ενίσχυση Μεσαίων και Μεγάλων Επιχειρήσεων σε τομείς Στρατηγικών Τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP) και Άμυνας & Ασφάλειας (Defence) και τον προγραμματισμό των επενδυτικών σας σχεδίων  μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στα τηλ. 231 0 552000 & 210 9580000 & στο email [email protected].